W tym artykule wyjaśniam krok po kroku, co zrobić po otrzymaniu spadku, oraz jak adwokat spadkowy może pomóc w całym procesie dziedziczenia.
Spis treści:
-
- Ustal, czy rzeczywiście jesteś spadkobiercą
- Sprawdź skład spadku – majątek i długi
- Podejmij decyzję: przyjęcie czy odrzucenie spadku
- Odrzucenie spadku w imieniu dziecka – krok po kroku
- Formalności: sąd czy notariusz
- Podział spadku
- Podatek od spadku
- Dlaczego warto skorzystać z pomocy adwokata spadkowego z Wrocławia?
- Podsumowanie
- FAQ – najczęściej zadawane pytania dotyczące spadku
1. Ustal, czy rzeczywiście jesteś spadkobiercą
Pierwszym i kluczowym krokiem po śmierci bliskiej osoby jest sprawdzenie, czy w ogóle jesteś osobą powołaną do dziedziczenia. Nie każdy członek rodziny automatycznie nabywa prawa do spadku – wszystko zależy od tego, czy zmarły pozostawił testament, czy też obowiązuje dziedziczenie ustawowe (czyli z ustawy).
Możesz być spadkobiercą:
- na mocy testamentu – jeśli zmarły wskazał Cię w nim jako swojego spadkobiercę lub zapisobiercę,
- z ustawy – czyli według kolejności określonej w Kodeksie cywilnym, jeśli testamentu nie ma lub został uznany za nieważny.
W praktyce często pojawiają się sytuacje, w których spadkobiercy nie są pewni, czy testament istnieje, lub czy nie został sporządzony kilka lat wcześniej i nie został odnaleziony. Zdarza się też, że do dziedziczenia powoływane są osoby spoza najbliższej rodziny – np. partnerzy życiowi, pasierbowie czy przyjaciele – co bywa zaskakujące i rodzi wątpliwości prawne.
Warto zwrócić się do sądu rejonowego lub notariusza, aby uzyskać akt poświadczenia dziedziczenia lub odpis postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (jeżeli było już przeprowadzone postępowanie).
Pomoc adwokata spadkowego pozwala ustalić, czy masz prawo do spadku i w jakiej części.
2. Sprawdź skład spadku – majątek i długi
Zanim podejmiesz decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, musisz dokładnie ustalić, co wchodzi w skład masy spadkowej. W praktyce oznacza to konieczność poznania zarówno składników majątkowych, jak i ewentualnych zobowiązań, które również podlegają dziedziczeniu.
- Aktywa: nieruchomości, samochody, środki na rachunkach bankowych, udziały w spółkach.
- Zobowiązania: kredyty, pożyczki, zaległości podatkowe, długi alimentacyjne.
Dlaczego to tak istotne?
Przyjmując spadek, przejmujesz nie tylko majątek, ale również odpowiedzialność za długi spadkodawcy. Często zdarza się, że wartość zobowiązań przewyższa wartość majątku – szczególnie gdy zmarły prowadził działalność gospodarczą, miał niespłacone kredyty lub ukryte zobowiązania.
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że przyjęcie spadku „w ciemno” może narazić ich na poważne konsekwencje finansowe. Właśnie dlatego analiza składu spadku to jeden z najważniejszych etapów postępowania spadkowego.
Przeczytaj także: jak zamknąć spółkę z o.o.?
3. Podejmij decyzję: przyjęcie czy odrzucenie spadku
Po ustaleniu, że jesteś spadkobiercą oraz dokładnym przeanalizowaniu składu spadku, przychodzi moment kluczowy: musisz podjąć decyzję, czy chcesz spadek przyjąć, czy go odrzucić.
Masz na to ściśle określony czas – 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku, np. o śmierci spadkodawcy lub o wcześniejszym odrzuceniu spadku przez innego spadkobiercę (np. rodzica).
W tym terminie możesz złożyć jedno z trzech oświadczeń:
- o przyjęciu spadku wprost (pełna odpowiedzialność za ewentualne długi),
- o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność za ewentualne długi tylko do wysokości aktywów spadku),
- o odrzuceniu spadku (traktuje się, jakbyś nie był spadkobiercą).
Uwaga!
Jeśli odrzucisz spadek, to z mocy prawa w Twoje miejsce wchodzą Twoi zstępni, czyli najczęściej dzieci. Wówczas to one dziedziczą spadek (wraz z ewentualnymi długami), jeśli same nie złożą oświadczenia o odrzuceniu. Dlatego często trzeba działać kompleksowo – w imieniu całej rodziny.
Gdzie złożyć oświadczenie?
Oświadczenie możesz złożyć:
- w sądzie rejonowym, w wydziale cywilnym,
- u notariusza, który sporządzi akt notarialny.
W obu przypadkach potrzebny będzie Twój dowód osobisty oraz dokumenty potwierdzające tytuł dziedziczenia (np. akt zgonu spadkodawcy).
4. Odrzucenie spadku w imieniu dziecka – krok po kroku
Dziecko nie może samo podjąć decyzji o odrzuceniu spadku. W jego imieniu działają rodzice, ale tylko po uzyskaniu zgody sądu rodzinnego.
To bardzo ważne, ponieważ bez zgody sądu oświadczenie rodzica jest nieważne.
Krok 1. Złóż wniosek do sądu rodzinnego
Pierwszym krokiem jest złożenie do sądu wniosku o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka. Sprawę prowadzi wydział rodzinny sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka.
Musi on zawierać:
- dane dziecka i spadkodawcy,
- uzasadnienie, należy opisać sytuację (np. że spadek jest zadłużony) i powołać argumenty,
- dokumenty: akt zgonu, akt urodzenia dziecka, ewentualnie dowody zadłużenia.
Krok 2. Poczekaj na postanowienie sądu
Sąd przeprowadza postępowanie i po jego zakończeniu wydaje postanowienie. Najczęściej zgoda jest udzielana, jeśli odrzucenie leży w interesie dziecka.
Krok 3. Złóż oświadczenie o odrzuceniu spadku
Po uzyskaniu zgody sądu rodzic udaje się do notariusza lub sądu cywilnego, aby formalnie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka.
Należy zabrać: postanowienie sądu, dowód osobisty, akt urodzenia dziecka.
Krok 4. Pamiętaj o terminie 6 miesięcy
Dla dziecka termin ten liczony jest od chwili, gdy rodzic odrzucił spadek. Dlatego trzeba działać szybko, samo złożenie wniosku do sądu nie wstrzymuje biegu terminu.
Aby uniknąć błędów, najlepiej skorzystać z pomocy adwokata spadkowego, który przygotuje wniosek, dopilnuje terminów i zadba o poprawność formalną.
5. Formalności: sąd czy notariusz
Niezależnie od tego, czy spadek przyjmujesz, czy go odrzucasz, musisz pamiętać, że samo oświadczenie to nie wszystko. Aby móc dysponować majątkiem spadkowym (np. sprzedać nieruchomość, wypłacić pieniądze z konta, podzielić spadek), potrzebujesz oficjalnego potwierdzenia swojego statusu spadkobiercy.
Możesz to uzyskać na dwa sposoby:
Sądowe stwierdzenie nabycia spadku
To postępowanie prowadzone przez sąd rejonowy – wydział cywilny. Składa się wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po określonej osobie.
Kiedy wybiera się drogę sądową?
- jeśli nie ma pełnej zgody między spadkobiercami,
- jeśli istnieją wątpliwości co do ważności testamentu,
- jeśli część spadkobierców przebywa za granicą i nie mogą stawić się u notariusza,
- jeśli sąd ma już sprawę rodzinną dotyczącą spadkobierców (np. sprawa o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu dziecka).
Co należy złożyć w sądzie?
- wniosek o stwierdzenie nabycia spadku,
- odpis aktu zgonu spadkodawcy,
- dokumenty potwierdzające pokrewieństwo (np. akty urodzenia, akty małżeństwa),
- testament (jeśli istnieje).
Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, które staje się prawomocne po 7 dniach, jeśli nikt się nie odwoła.
Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia
To alternatywna, często szybsza droga, możesz udać się do notariusza, który sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia. Jest on równoważny z orzeczeniem sądu.
Kiedy możliwe jest skorzystanie z notariusza?
- wszyscy spadkobiercy są zgodni co do dziedziczenia i obecni przy sporządzaniu aktu,
- nie ma sporu co do treści testamentu lub dziedziczenia ustawowego,
- spadek nie był wcześniej przedmiotem postępowania sądowego.
Jak wygląda procedura?
- notariusz sporządza protokół dziedziczenia,
- następnie tworzy akt poświadczenia dziedziczenia,
- dokument jest rejestrowany w elektronicznym rejestrze (CRZD) i ma moc prawną taką samą jak wyrok sądu.
Korzyści:
- często krótszy czas załatwienia sprawy (nawet tego samego dnia),
- mniejsza formalność niż w sądzie,
- możliwość umówienia dogodnego terminu.
Koszt: opłaty notarialne są zależne od wartości spadku, liczby spadkobierców i rodzaju czynności — kancelaria notarialna udzieli Ci szczegółowej wyceny przed sporządzeniem dokumentu.
Skontaktuj się z adwokat Mirą Harhala-Wlazło, która pomoże Ci wybrać odpowiednią drogę i przygotować niezbędne dokumenty.
To może Cię również zainteresować: zniesławienie w Internecie – co robić, gdy ktoś narusza Twoje dobre imię online?
6. Podział spadku
Samo przyjęcie spadku, nawet potwierdzone sądowo lub notarialnie nie oznacza jeszcze, że majątek został fizycznie podzielony między spadkobierców. Po nabyciu spadku przez wszystkich uprawnionych konieczne jest przeprowadzenie tzw. działu spadku, czyli formalnego rozdzielenia poszczególnych składników majątku pomiędzy spadkobierców.
Dział spadku to postępowanie, którego celem jest:
- przypisanie konkretnych składników majątku poszczególnym spadkobiercom,
- ustalenie, kto i w jakiej części dziedziczy poszczególne elementy spadku,
- ewentualne rozliczenie dopłat, jeśli jeden ze spadkobierców otrzymuje więcej niż wynika z jego udziału.
Dopóki nie zostanie przeprowadzony dział spadku, wszyscy spadkobiercy są współwłaścicielami majątku spadkowego – np. nieruchomości, samochodów czy pieniędzy na koncie – w częściach ułamkowych.
Może to nastąpić:
- na drodze ugodowej,
- albo w postępowaniu sądowym, gdy nie ma porozumienia.
Adwokat pomoże Ci przeprowadzić negocjacje i sporządzić stosowne dokumenty, a także reprezentować Cię w sądzie.
7. Podatek od spadku
Nie zapomnij o obowiązku podatkowym.
Najbliższa rodzina (tzw. grupa zerowa: małżonek, dzieci, rodzice) może skorzystać ze zwolnienia z podatku, jeśli w ciągu 6 miesięcy zgłosi nabycie spadku w urzędzie skarbowym.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy adwokata spadkowego z Wrocławia?
Sprawy spadkowe często są skomplikowane i wymagają znajomości prawa oraz terminów.
Doświadczony adwokat spadkowy z Wrocławia:
- pomoże Ci ustalić skład spadku,
- doradzi, jak bezpiecznie przyjąć lub odrzucić spadek,
- przygotuje wnioski i oświadczenia,
- zadba o terminy i formalności,
- przygotuje odpowiednie oświadczenia i wnioski,
- będzie reprezentować Cię przed sądem i notariuszem,
- zadba o ochronę Twojego majątku i interesów.przeprowadzi Cię przez proces od początku do końca.
To szczególnie ważne, gdy w grę wchodzą długi lub dzieci.
Skontaktuj się z kancelarią, jeśli potrzebujesz indywidualnej pomocy w sprawie spadku.
Podsumowanie
Otrzymanie spadku to poważna decyzja prawna. Zanim złożysz oświadczenie:
- Sprawdź, co dziedziczysz.
- Oceń, czy spadek jest korzystny.
- Pamiętaj o 6-miesięcznym terminie.
- Jeśli masz dzieci – odrzuć spadek również w ich imieniu (po uzyskaniu zgody sądu).
- Skorzystaj z pomocy adwokata spadkowego, który pomoże Ci uniknąć kosztownych błędów.
FAQ – często zadawane pytania:
Czy muszę przyjąć spadek, jeśli jestem spadkobiercą ustawowym?
Czy mogę przyjąć tylko część spadku, a resztę odrzucić?
Jak sprawdzić, czy zmarły miał długi?
Czy warto przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza?
Co się stanie, jeśli odrzucę spadek?
W Twoje miejsce wchodzą Twoi zstępni, czyli najczęściej dzieci. One również muszą złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. W przypadku dzieci niepełnoletnich wymagane jest uprzednie uzyskanie zgody sądu rodzinnego.
Czy można odrzucić spadek po terminie 6 miesięcy?
Jakie dokumenty są potrzebne do odrzucenia spadku w imieniu dziecka?
Czy muszę iść do sądu, żeby odrzucić spadek?
Czy trzeba zapłacić podatek od spadku?
Ile kosztuje pomoc adwokata w sprawie spadkowej?
Potrzebujesz pomocy w sprawie spadku?
Skontaktuj się z kancelarią adwokat Miry Harhala-Wlazło z Wrocławia.
Wyjaśnimy Twoją sytuację, doradzimy najkorzystniejsze rozwiązanie i zadbamy o bezpieczeństwo prawne Twoje i Twojej rodziny.
Nie ryzykuj odpowiedzialności za cudze długi. Zadzwoń, napisz lub umów się na konsultację już dziś.
UWAGA: Kancelaria pracuje od poniedziałku do piątku od godz. 9 do 17.W sprawach pilnych prosimy o kontakt pod numerem telefonu 690 876 007.