W dobie mediów społecznościowych i powszechnego dostępu do Internetu coraz częściej dochodzi do sytuacji, w których osoby fizyczne lub podmioty gospodarcze padły ofiarą publikacji nieprawdziwych, obraźliwych lub szkodliwych treści. Zniesławienie w sieci stanowi poważne naruszenie dóbr osobistych i może skutkować realnymi konsekwencjami prawnymi. Poniżej przedstawiamy, jak się skutecznie bronić, czym jest zniesławienie według polskiego prawa oraz jakie działania warto podjąć.
Spis treści:
- Czym jest zniesławienie w Internecie? Definicja i podstawy prawne
- Przykłady zniesławienia online
- Jak udokumentować zniesławienie? Zabezpieczanie dowodów
- Pozew o zniesławienie – kiedy i jak go złożyć?
- Zniesławienie w internecie – kodeks karny i konsekwencje prawne
- Jak może pomóc Kancelaria Adwokacka Miry Harhala-Wlazło z Wrocławia?
- Podsumowanie
- FAQ – często zadawane pytania
Czym jest zniesławienie w Internecie? Definicja i podstawy prawne
Zniesławienie w Internecie stanowi przestępstwo opisane w art. 212 Kodeksu karnego. Polega na pomówieniu innej osoby fizycznej lub prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania niezbędnego do wykonywania zawodu czy prowadzenia działalności. Internet jako medium masowego przekazu potęguje szkodliwość społeczną takiego czynu — nawet pojedynczy, fałszywy wpis może osiągnąć zasięg większy niż publikacja w tradycyjnej prasie.
Przykłady zniesławienia online
Zniesławienie w Internecie może przybierać różne formy – często niepozorne, ale niosące ze sobą poważne skutki prawne i wizerunkowe. W praktyce adwokackiej często spotyka się następujące sytuacje:
- nieprawdziwe recenzje lub opinie na portalach (np. Google), dotyczące firm, którym zarzuca się nieuczciwość czy przestępcze działanie, mimo że autor nie jest klientem,
- pomówienia na mediach społecznościowych — oskarżenia o niemoralne czyny, zdradę, przemoc, kradzież,
- obraźliwe wpisy na forach, godzące w reputację osób zaufania publicznego (np. lekarzy, nauczycieli, przedsiębiorców),
- fałszywe opisy, screeny, zdjęcia lub nagrania prezentowane wprowadzające odbiorcę w błąd co do rzekomych cech lub postępowań.
We wszystkich powyższych sytuacjach mamy do czynienia z naruszeniem dobrego imienia i godności, co może stanowić podstawę do podjęcia działań prawnych – jednakowo na gruncie karnym, jak i cywilnym. Warto pamiętać, że Internet nie jest przestrzenią „bezkarności” – odpowiedzialność za zniesławiające treści ponosi ich autor, a w niektórych przypadkach także administratorzy stron lub platform.
Przeczytaj także: rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia – co przysługuje pracownikowi?
Jak udokumentować zniesławienie? Zabezpieczanie dowodów
W sprawach o zniesławienie w Internecie kluczowe znaczenie mają dowody – bez ich odpowiedniego zabezpieczenia skuteczne dochodzenie roszczeń może okazać się niemożliwe. Warto działać szybko, ponieważ treści publikowane w sieci często są edytowane lub usuwane, co może utrudnić wykazanie ich istnienia i treści przed sądem.
Aby właściwie zabezpieczyć materiał dowodowy, zaleca się:
- wykonanie zrzutów ekranu (tzw. screenshotów) – powinny one obejmować całą treść zniesławiającego wpisu, komentarza lub opinii, wraz z widoczną datą publikacji, nazwą użytkownika oraz pełnym adresem strony (URL). Warto także uchwycić kontekst publikacji – np. wcześniejsze i późniejsze komentarze;
- sporządzenie notarialnego poświadczenia treści – to jedna z najpewniejszych form zabezpieczenia dowodów w postaci cyfrowej. Notariusz potwierdza, że dana treść była dostępna w Internecie w określonym kształcie i czasie. Taki dokument ma wysoką wartość dowodową w postępowaniu sądowym;
- skorzystanie z pomocy informatyka śledczego lub narzędzi archiwizujących – istnieją specjalistyczne programy i usługi, które pozwalają zabezpieczyć dane z Internetu w sposób umożliwiający ich późniejsze wykorzystanie w sądzie, np. z potwierdzeniem adresu IP czy metadanych technicznych.
Warto pamiętać, że samo usunięcie zniesławiającej treści przez jej autora nie przekreśla możliwości pociągnięcia go do odpowiedzialności. Dlatego tak ważne jest szybkie działanie i skorzystanie z pomocy profesjonalisty np. adwokata z Wrocławia, który pomoże ocenić, jakie środki dowodowe będą najskuteczniejsze w danej sytuacji.
Pozew o zniesławienie – kiedy i jak go złożyć?
Jeśli padłeś ofiarą zniesławienia w Internecie, masz możliwość dochodzenia swoich praw na dwóch płaszczyznach: karnej i cywilnej. Wybór odpowiedniej ścieżki zależy od rodzaju naruszenia, jego skutków oraz celu, jaki chcesz osiągnąć – czy zależy Ci na ukaraniu sprawcy, usunięciu zniesławiających treści, czy może uzyskaniu zadośćuczynienia.
Postępowanie karne – art. 212 kodeksu karnego
W ramach postępowania karnego możesz złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zniesławienia do prokuratury lub bezpośrednio na policję. Warto wiedzieć, że art. 212 KK ściga się z oskarżenia prywatnego – oznacza to, że to pokrzywdzony musi zainicjować postępowanie, samodzielnie wnosząc prywatny akt oskarżenia do sądu karnego. W sprawach o większym ciężarze gatunkowym prokurator może jednak włączyć się do postępowania.
W razie skazania sprawcy sąd może wymierzyć karę grzywny, ograniczenia wolności, a nawet – w przypadku zniesławienia za pośrednictwem środków masowego przekazu – karę pozbawienia wolności do 1 roku.
Jeśli spotkało Cię podobne zdarzenie – kancelaria Miry Harhala-Wlazło z Wrocławia pomoże Ci w przygotowaniu pozwu o zniesławienie.
Postępowanie cywilne – ochrona dóbr osobistych
Niezależnie od odpowiedzialności karnej, możesz również wnieść pozew o zniesławienie w postaci roszczenia cywilnego – w szczególności w trybie ochrony dóbr osobistych (na podstawie art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego). W takiej sprawie możesz domagać się m.in.:
- oficjalnych przeprosin (np. na stronie internetowej lub w prasie),
- usunięcia zniesławiających treści z sieci,
- zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę,
- przekazania określonej kwoty na cel społeczny.
Pozew należy złożyć do sądu cywilnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego lub miejsce, w którym doszło do naruszenia.
Dobrze przygotowany pozew powinien zawierać precyzyjny opis naruszenia, wskazanie dowodów oraz jasno sformułowane żądania.
W obu przypadkach: karnym i cywilnym, warto skorzystać z pomocy doświadczonego adwokata z Wrocławia, który zadba o prawidłowe przygotowanie pism i profesjonalną reprezentację w toku postępowania sądowego.
Zniesławienie w internecie – kodeks karny i konsekwencje prawne
W przypadku zniesławienia dokonanego za pośrednictwem Internetu, czyli z wykorzystaniem środków masowego przekazu (np. mediów społecznościowych, portali opiniotwórczych, forów internetowych), kodeks przewiduje zaostrzony wymiar kary, sprawcy grozi wówczas:
- kara grzywny,
- kara ograniczenia wolności,
- lub kara pozbawienia wolności do 1 roku.
Warto również pamiętać, że oprócz kary zasadniczej sąd może orzec dodatkowe środki karne, takie jak:
- nawiązka na rzecz pokrzywdzonego (np. w kwocie do 100 000 zł),
- podanie wyroku do publicznej wiadomości, co ma na celu zadośćuczynienie wizerunkowe osobie pokrzywdzonej.
Choć wiele osób błędnie uważa, że Internet daje anonimowość, w rzeczywistości autorzy zniesławiających treści mogą zostać zidentyfikowani i pociągnięci do odpowiedzialności. Działania takie, nawet opublikowane z fałszywego konta, nie są pozbawione konsekwencji prawnych, zwłaszcza gdy ofiara podejmuje współpracę z kancelarią prawną, która dysponuje odpowiednimi narzędziami i procedurami do ustalenia sprawcy.
Zniesławienie w Internecie nie powinno być bagatelizowane, zarówno przez pokrzywdzonych, jak i osoby publikujące w sieci treści dotyczące innych. Każda wypowiedź, która godzi w dobre imię drugiego człowieka, może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej i cywilnej.
To może Cię również zainteresować: jak się dowiedzieć gdzie jest zatrzymany?
Jak może pomóc Kancelaria Adwokacka Miry Harhala-Wlazło z Wrocławia?
Nasza kancelaria MHW z Wrocławia specjalizuje się w sprawach związanych z ochroną dóbr osobistych i zniesławieniem w Internecie. Oferujemy:
- analizę sytuacji i ocenę możliwości prawnych,
- pomoc w zabezpieczeniu dowodów,
- przygotowanie i złożenie pozwu o zniesławienie,
- reprezentację w postępowaniach karnych i cywilnych,
- działania zmierzające do usunięcia zniesławiających treści z sieci.
FAQ – często zadawane pytania:
Czy zniesławienie musi dotyczyć osoby prywatnej?
Czy można zostać pociągniętym do odpowiedzialności za udostępnienie zniesławiających treści?
Czy muszę znać dane personalne sprawcy, aby złożyć pozew o zniesławienie?
Jakie znaczenie ma intencja sprawcy przy zniesławieniu?
Czy za zniesławienie można żądać odszkodowania?
Jak długo mogę dochodzić swoich praw po zniesławieniu?
W sprawach karnych zniesławienie przedawnia się z reguły po 1 roku od momentu, w którym pokrzywdzony dowiedział się, kto jest sprawcą. W sprawach cywilnych roszczenia o ochronę dóbr osobistych mogą być dochodzone nawet po kilku latach, choć im szybciej podejmiesz działania, tym większa ich skuteczność.
Czy zniesławienie przez e-mail lub wiadomość prywatną też podlega karze?
Podsumowanie
Zniesławienie w internecie to realny problem, nie tylko wizerunkowy, lecz również prawny. Jeśli zostałeś pokrzywdzony przez fałszywe lub obraźliwe treści w Internecie, nie zwlekaj. Skontaktuj się z Kancelarią Adwokacką Miry Harhala‑Wlazło z Wrocławia i dochodź swoich praw skutecznie.
UWAGA: Kancelaria pracuje od poniedziałku do piątku od godz. 9 do 17.W sprawach pilnych prosimy o kontakt pod numerem telefonu 690 876 007.
~ Artykuł przygotowany przez adwokat Mirę Harhala-Wlazło